Wat is een IBAN?
Een IBAN (internationaal bankrekeningnummer) is het standaardnummer van één betaalrekening bij overschrijvingen en incasso's. Het telt maximaal 34 tekens: een landcode, twee controlecijfers en het nationale rekeningnummer.
Wat is een IBAN?
Een IBAN, voluit International Bank Account Number, is een code van maximaal 34 letters en cijfers die één betaalrekening over de grens heen identificeert.
SWIFT houdt het officiële register bij van het IBAN-formaat van elk land. Meer dan 80 landen gebruiken IBAN's: bijna heel Europa, een groot deel van het Midden-Oosten en landen als Brazilië en Pakistan, maar niet de Verenigde Staten, Canada of Australië.
In het EU-recht omschrijft de SEPA-verordening (EU) nr. 260/2012 het IBAN als het nummer dat een individuele betaalrekening in een lidstaat ondubbelzinnig identificeert: het rekeningnummer waarop elke eurobetaling binnen de Single Euro Payments Area steunt.
Hoe is een IBAN opgebouwd?
Elk IBAN bestaat uit vier delen, altijd in dezelfde volgorde: landcode, controlecijfers, bankcode en rekeningnummer.
- Landcode: twee letters volgens ISO 3166, zoals NL voor Nederland, BE voor België of LT voor Litouwen.
- Controlecijfers: twee cijfers die uit alle andere tekens worden berekend.
- Bankcode: de bank of betaalinstelling die de rekening aanhoudt, in Nederland vier letters zoals ABNA of INGB.
- Rekeningnummer: de rekening bij die instelling, in sommige landen met eigen nationale controlecijfers, zoals de laatste twee cijfers van een Belgisch IBAN.
Deel 3 en 4 samen vormen het BBAN, het rekeningnummer zoals het binnen het land wordt geschreven: een Belgisch IBAN is BE, twee controlecijfers en het vertrouwde Belgische rekeningnummer van twaalf cijfers.
Op papier en op een scherm schrijf je een IBAN in groepjes van vier (NL91 ABNA 0417 1643 00); de meeste betaalformulieren halen de spaties zelf weg.
Hoe werken de controlecijfers?
De twee controlecijfers zorgen ervoor dat het hele IBAN, gelezen als één groot getal, bij deling door 97 precies 1 als rest overhoudt. De methode heet MOD 97-10 (ISO 7064):
Zet de eerste vier tekens achteraan
NL91 ABNA 0417 1643 00 wordt ABNA0417164300NL91.
Vervang elke letter door een getal
A wordt 10, B 11, enzovoort tot Z = 35. ABNA wordt 10 11 23 10 en NL wordt 23 21, dus de reeks wordt 101123100417164300232191.
Deel door 97 en bekijk de rest
101123100417164300232191 gedeeld door 97 laat een rest van 1 over, dus het IBAN is correct opgebouwd. Elke andere rest wijst op een fout.
Omdat 97 een priemgetal is dat groter is dan de waarde van elk teken, verandert één fout teken altijd de rest, en bijna elke verwisseling van twee buurtekens ook. De controle vertelt niet of de rekening bestaat en van wie ze is.
Hoe lang is een IBAN?
De lengte van een IBAN hangt af van het land en is daar voor elke rekening gelijk: Noorwegen heeft binnen SEPA de kortste met 15 tekens, Malta de langste met 31.
Een Nederlands IBAN met 17 of 19 tekens is dus fout, nog voor er een controlecijfer is berekend.
Waarvoor heb je een IBAN nodig?
Je hebt een IBAN nodig zodra er euro's tussen betaalrekeningen bewegen: om geld te versturen, te ontvangen of te laten innen.
- Overschrijvingen: een SEPA-overschrijving, gewoon of instant, vraagt in alle 41 landen van de SEPA-schema's het IBAN en de naam van de begunstigde.
- Salaris en uitkeringen: werkgevers, pensioenfondsen en de belastingdienst betalen uit op het IBAN dat je opgeeft.
- Incasso's: een machtiging voor huur, energie of een telefoonabonnement (in België een domiciliëring) geeft het bedrijf je IBAN om elke factuur te innen.
- Terugbetalingen en inkomende betalingen: webshops, marktplaatsen en vrienden in het buitenland storten terug op je IBAN.
Volgens artikel 9 van de SEPA-verordening moet een betaler of begunstigde in de EU een IBAN uit elk ander EU-land aanvaarden dat SEPA-betalingen kan ontvangen: een Nederlandse werkgever mag niet op een Nederlands IBAN staan, en een Belgische energieleverancier mag een Litouws IBAN niet weigeren. Een buitenlands IBAN weigeren heet IBAN-discriminatie, en nationale toezichthouders behandelen klachten daarover.
Wat is het verschil tussen een IBAN en een BIC?
Het IBAN wijst de rekening aan; de BIC wijst de bank of betaalinstelling aan die de rekening aanhoudt.
| IBAN | BIC (SWIFT-code) | |
|---|---|---|
| Wijst aan | Eén betaalrekening | Eén bank of betaalinstelling |
| Norm | ISO 13616 | ISO 9362 |
| Lengte | Vast per land, maximaal 34 tekens | 8 of 11 tekens |
| Voorbeeld | NL91 ABNA 0417 1643 00 | DEUTDEFF (Deutsche Bank, Frankfurt) |
| Nodig voor een SEPA-betaling | Ja | Nee |
| Nodig buiten SEPA | Vaak, samen met de BIC | Meestal, voor SWIFT-betalingen |
De BIC (Business Identifier Code, vaak SWIFT-code genoemd) lees je als bank, land, plaats en een eventueel filiaal: DEUT, DE, FF. Sinds 1 februari 2016 verbiedt de SEPA-verordening (artikel 5, lid 7) betaalaanbieders om consumenten bij een SEPA-betaling naar de BIC te vragen, binnenlands of grensoverschrijdend, omdat het IBAN al naar de juiste instelling wijst.
Is het veilig om je IBAN te delen?
Ja: met een IBAN kun je niet inloggen, niet met een kaart betalen en op zichzelf geen geld van de rekening halen.
Een IBAN vertelt een betaler waar het geld heen moet. Het laat niemand geld van je rekening halen.
De risico's zitten rond het IBAN, niet erin:
- Incasso's op jouw naam. Een bedrijf heeft een getekende machtiging nodig om van je IBAN te innen. Je aanbieder moet een incasso zonder machtiging terugboeken als je die binnen 13 maanden meldt (Richtlijn betalingsdiensten (EU) 2015/2366, artikel 71), en zelfs een toegestane SEPA-incasso (Core) kun je 8 weken lang zonder opgave van reden laten terugboeken.
- Samen met identiteitsdocumenten. Een IBAN plus een kopie van je identiteitskaart of een selfie geeft een fraudeur meer om mee te werken, dus stuur identiteitsdocumenten alleen naar partijen die je hebt gecontroleerd.
- Valse "nieuwe rekeninggegevens". De duurste IBAN-fraude werkt andersom: een valse e-mail of factuur vraagt je een leverancier, verhuurder of familielid te betalen op het IBAN van de fraudeur.
Waar vind je je IBAN?
Je IBAN staat in je bank- of betaalapp, meestal bij de gegevens van de rekening, en op je rekeningafschriften en in je rekeningovereenkomst. Het staat niet op je betaalkaart: het lange nummer daarop is het kaartnummer.
Een IBAN-rekening van Safe2transact heeft een Litouws IBAN, dus het begint met LT en telt 20 tekens; in de app vind je het onder IBAN → Details, naast de BIC. Heb je er nog geen, lees dan hoe je een IBAN-rekening aanvraagt.
Wat zijn de meest gemaakte fouten met een IBAN?
De meest gemaakte fout is één verkeerd of ontbrekend teken, en die vangen de controlecijfers op voordat de betaling vertrekt. De andere missen ze:
- Een geldig IBAN van iemand anders. Een IBAN uit een oud bericht of van een fraudeur doorstaat de controlecijfers. Sinds 9 oktober 2025 moeten aanbieders in de eurozone vóór een eurooverschrijving de naam van de begunstigde met het IBAN vergelijken (verordening instantbetalingen (EU) 2024/886) en tonen of de naam overeenkomt, bijna overeenkomt of niet overeenkomt. Lees wat elk resultaat van de naamcontrole betekent.
- Letters en cijfers verwisseld. O en 0, of I en 1, lijken op elkaar, en een Nederlands IBAN bevat letters in de bankcode (NL91 ABNA …).
- Een oud rekeningnummer zonder landcode. Het vroegere Nederlandse of Belgische nummer werkt niet meer; de betaler heeft het volledige IBAN nodig.
- Een kaartnummer of BIC in het IBAN-veld. Beide zakken voor de IBAN-controle.
Veelgestelde vragen
Staan mijn naam of mijn saldo in mijn IBAN?
Nee. Een IBAN bevat alleen een landcode, controlecijfers, een bankcode en een rekeningnummer. De naamcontrole vóór een overschrijving zegt alleen of een naam bij de rekening past; ze toont geen saldo of andere persoonsgegevens.
Verandert een IBAN ooit?
Niet zolang de rekening bestaat. Je krijgt een nieuw IBAN bij een nieuwe rekening of aanbieder, en uitzonderlijk als banken fuseren en rekeningen hernummeren, wat de bank vooraf aankondigt.
Heb ik een IBAN nodig om geld van buiten Europa te ontvangen?
Een betaler buiten SEPA stuurt meestal een SWIFT-betaling, en daarvoor zijn je IBAN en de BIC van je aanbieder nodig. Of een rekening SWIFT-betalingen aanvaardt, en in welke valuta, hangt af van de aanbieder.
IBAN- en Visa-kaartuitgifte en betalingsdiensten worden geleverd door Stanhope Financial UAB, een bedrijf geregistreerd in Litouwen (een lidstaat van de Europese Unie) met ondernemingscode 305574870 en een statutaire zetel gevestigd op Konstitucijos pr. 7, Vilnius, Litouwen. Stanhope Financial UAB is een Elektronische Geldinstelling (EMI-licentie nr. 78) en is gemachtigd en gereguleerd door de Bank van Litouwen. Toegang tot de IBAN-rekening en de VISA-kaart wordt technisch aangeboden via het Safe2transact-platform.






