Blockchainnetwerken uitgelegd: zo kies je het juiste netwerk
Een blockchainnetwerk is het systeem waarover een cryptotransfer loopt. Hetzelfde cryptoactivum kan als aparte token op meerdere netwerken bestaan, dus een transfer komt alleen aan als verzender en ontvanger hetzelfde netwerk gebruiken.
Het juiste netwerk kiezen is een van de eerste praktische vaardigheden in de basis van crypto.
Wat is een blockchainnetwerk?
Een blockchainnetwerk is een groep computers (nodes) die dezelfde blockchain draaien en het eens zijn over één gedeeld overzicht van alle transacties.
Bitcoin, Ethereum, Solana, Tron, de XRP Ledger en Stellar zijn aparte netwerken. Ze werken los van elkaar en elk in hun eigen tempo: het Bitcoin-netwerk voegt gemiddeld ongeveer elke 10 minuten een blok toe, Ethereum werkt met slots van 12 seconden. De eigen munt van een netwerk, zoals BTC op Bitcoin of ETH op Ethereum, is de cryptovaluta waar het netwerk omheen is gebouwd.
Sommige netwerken zijn bovenop andere gebouwd. Arbitrum One en Base zijn layer 2-netwerken: ze verwerken transacties zelf en schrijven het resultaat weg op Ethereum, maar ze hebben eigen blokken, eigen kosten en eigen saldi. Voor wie verstuurt, is een layer 2 gewoon een ander netwerk.
Hoe kan dezelfde token op meerdere netwerken bestaan?
Eén cryptoactivum bestaat op meerdere netwerken omdat de uitgever op elk netwerk een aparte token aanmaakt. Circle geeft USDC uit op onder meer Ethereum, Solana, Base, Arbitrum One en Stellar, en elke versie heeft een eigen tokenadres: op Ethereum is USDC het contract 0xA0b86991c6218b36c1d19D4a2e9Eb0cE3606eB48, op Solana de token EPjFWdd5AufqSSqeM2qN1xzybapC8G4wEGGkZwyTDt1v (Circle, "USDC contract addresses").
Tether doet hetzelfde met USDT. Tether noemt onder meer Ethereum, Tron en Solana als netwerken waarop het USDT uitgeeft; Base en Arbitrum One staan niet in die lijst. USDT op Ethereum volgt de ERC-20-tokenstandaard, USDT op Tron de TRC-20-standaard. Beide heten USDT en beide volgen de Amerikaanse dollar, maar het zijn twee aparte tokens in twee aparte grootboeken.
Een token kan ook via een bridge op een netwerk terechtkomen dat de uitgever niet ondersteunt. Een gebridgede of "wrapped" token, zoals Wrapped Bitcoin (WBTC) op Ethereum, is een nieuwe token met elders vastgezette activa als dekking. Het is niet het oorspronkelijke activum: WBTC op Ethereum is geen BTC, en een Bitcoin-adres kan het niet ontvangen.
Waarom moeten verzender en ontvanger hetzelfde netwerk gebruiken?
Een transfer komt alleen aan als verzender en ontvanger hetzelfde netwerk gebruiken, omdat elk saldo in precies één grootboek staat. USDC die je via Solana verstuurt, staat alleen in het grootboek van Solana; een ontvanger die naar Ethereum kijkt, ziet er niets van.
Adresformaten helpen, maar maar gedeeltelijk. Bitcoin-adressen beginnen met bc1, 1 of 3, Tron-adressen met T, en Solana-adressen tellen 32 tot 44 letters en cijfers. Een wallet weigert een adres dat niet past bij het gekozen netwerk. Ethereum en alle netwerken die ermee compatibel zijn (de EVM-netwerken, zoals Arbitrum One, Base en BNB Smart Chain) gebruiken hetzelfde formaat: 0x gevolgd door 40 hexadecimale tekens. Dezelfde sleutel levert op al die netwerken zelfs hetzelfde adres op, dus een wallet aanvaardt een Ethereum-adres op Base zonder waarschuwing.
Wat gebeurt er als je crypto via het verkeerde netwerk verstuurt?
Crypto via het verkeerde netwerk komt meestal niet aan, en een bevestigde blockchaintransfer kan de verzender niet terugdraaien. Wat er daarna gebeurt, hangt af van het soort fout:
| Fout | Wat er gebeurt | Terug te halen? |
|---|---|---|
| Adres past niet bij het netwerk | De wallet weigert de transfer | Er is niets verstuurd |
| Zelfde adresformaat, ander netwerk (twee EVM-netwerken) | Het tegoed komt op dat adres aan, op het netwerk dat je gebruikte | Alleen als de ontvanger dat adres daar beheert en wil meewerken |
| Activum dat de ontvanger op dat adres niet ondersteunt | Het tegoed staat op een adres dat de systemen van de ontvanger niet verwerken | Hangt af van de ontvanger; sommige aanbieders kunnen het helemaal niet terughalen |
Wie een self-custody wallet heeft en de private key zelf beheert, kan tegoed dat op een ander EVM-netwerk naar zijn adres is gestuurd vaak bereiken door dat netwerk aan de wallet toe te voegen. Bij een stortingsadres van een aanbieder ligt dat anders: de aanbieder heeft voor dat adres op het andere netwerk misschien geen sleutels, rekent kosten voor handmatig herstel, of is niet verplicht het te proberen.
Een adres dat er goed uitziet, bewijst niets: cryptoactivum, netwerk en adres moeten alle drie kloppen.
Wat zijn netwerkkosten en waarom verschillen ze?
Netwerkkosten zijn het bedrag dat een transfer aan het netwerk betaalt om verwerkt te worden, altijd in de eigen munt van het netwerk. Op Ethereum heten die kosten gas: elke transactie verbruikt een aantal gas-eenheden, en de kosten zijn het verbruikte gas maal de base fee plus een optionele priority fee. Een gewone ETH-transfer verbruikt 21.000 gas-eenheden. Het protocol verbrandt de base fee en de validator houdt de priority fee (ethereum.org, "Gas and fees").
Netwerkkosten verschillen per netwerk en door de tijd heen, om vier redenen:
- Drukte: als veel mensen in het volgende blok willen, stijgt de base fee op Ethereum en bieden Bitcoin-gebruikers een hoger tarief.
- Omvang van de transactie: Bitcoin rekent per virtuele byte transactiedata, niet per verstuurde euro, dus een transfer van 0,01 BTC kan evenveel kosten als een van 1 BTC.
- Complexiteit: een tokentransfer voert een contract uit, dus een ERC-20-transfer verbruikt meer gas dan een gewone ETH-transfer.
- Ontwerp van het netwerk: layer 2-netwerken bundelen veel transacties in één registratie op Ethereum, waardoor elke transfer goedkoper is dan op Ethereum zelf.
Ook de munt voor de kosten telt. USDT versturen via Ethereum kost ETH, via Tron verbruik je TRX-middelen, dus met alleen USDT in je wallet kun je het niet verplaatsen. In de uitleg over de TXID lees je hoe je een transfer volgt tot hij bevestigd is.
Wanneer heb je een memo of destination tag nodig?
Een memo of destination tag is nodig wanneer de ontvanger één adres deelt met veel klanten en een tweede kenmerk gebruikt om ze uit elkaar te houden. Op de XRP Ledger heet dat een destination tag, een getal dat aan de betaling hangt; Stellar noemt het een memo, en ook netwerken op basis van Cosmos gebruiken memo's.
Toont een aanbieder een tag of memo naast het adres, dan hoort die bij het adres. Zonder komt het tegoed meestal wel bij de aanbieder aan, maar kan het niet aan jouw account worden gekoppeld, en bijschrijven vraagt dan een handmatige controle die niet elke aanbieder doet. Persoonlijke wallets op deze netwerken hebben geen tag nodig.
Hoe kies je het juiste netwerk?
Het juiste netwerk is het netwerk dat de ontvanger voor dat cryptoactivum noemt, en dat kies je ook in je verzendende wallet.
Vraag de ontvanger welk netwerk je moet gebruiken
Neem het netwerk over van het stortingsscherm van de ontvanger of van de persoon die je betaalt, niet van wat je eigen wallet als eerste voorstelt.
Kies bij het versturen hetzelfde activum en netwerk
Kies het cryptoactivum en dan het netwerk met precies die naam: "Ethereum" en "Arbitrum One" zijn verschillende keuzes, ook als het adresveld hetzelfde adres aanvaardt.
Kopieer het volledige adres en controleer begin en einde
Plak het adres in plaats van het over te typen, en vergelijk daarna de eerste en laatste vier tekens met de bron.
Vul de memo of tag in als de ontvanger erom vraagt
Gebruik daarvoor het aparte veld voor memo of tag, nooit het adresveld.
Controleer de kosten en een eventueel minimum
Zorg dat je genoeg van de munt van het netwerk hebt voor de kosten, en dat het bedrag boven het minimum van verzender of ontvanger ligt.
Stuur eerst een klein testbedrag
Op een route die je nog niet hebt gebruikt, bewijst een kleine transfer die aankomt dat activum, netwerk en adres kloppen, voordat het volledige bedrag vertrekt.
Bewaar de transactie-ID
Met de transactie-ID (TXID) zoeken jij en de ontvanger de transfer op in een block explorer.
Veelgestelde vragen
Kun je een cryptotransfer nog annuleren nadat je hem hebt verstuurd?
Nee. Zodra een blockchaintransfer in een blok staat, kan niemand hem annuleren of terugdraaien, ook de verzendende wallet niet. Alleen de ontvanger kan het tegoed terugsturen, als nieuwe transfer. Zolang hij nog niet is opgenomen, laten sommige wallets je een wachtende transactie vervangen door een met hogere kosten, maar dat is geen annulering waarop je kunt rekenen.
Waarom toont mijn wallet hetzelfde adres op meerdere netwerken?
Ethereum en de EVM-netwerken leiden adressen op dezelfde manier af, maar elk netwerk houdt eigen saldi bij: 100 USDC op Base op dat adres zegt niets over hetzelfde adres op Ethereum.
Wie krijgt de netwerkkosten?
Het netwerk, niet de aanbieder van de wallet. Op Bitcoin krijgt de miner die het blok toevoegt de kosten. Een aanbieder kan daarbovenop eigen kosten rekenen, die hij apart vermeldt.
Cryptoactivadiensten worden verleend door BitGo Europe GmbH, een aanbieder van cryptoactivadiensten met een vergunning op grond van de verordening betreffende markten in cryptoactiva (MiCA). Safe2transact verleent geen cryptoactivadiensten. Cryptoactiva zijn volatiel: hun waarde kan zowel dalen als stijgen, je kunt een deel of het volledige bedrag van je aankoop verliezen, en ze vallen niet onder een depositogarantiestelsel of een beleggerscompensatiestelsel.






